Keşfetme Şansı

Keşfetme Şansı

Bu yazıda keşfetme şansından bahsetmeye çalışacağım.

 

Her zaman insanların zihninden olaylar ve durumlar hakkında pek çok bilgi ve yorum geçer. Bu bilgilerin bazıları geçmişteki deneyimlerle ilgili bazıları anki algılarla ilgili olabilir. Deneyimleri yanlış hatırlama riski, algıların da yanlış yorumlanma riski bilginin gerçekliği ve daha önemlisi geçerliliği üzerinde kullanışlılık açısından riskler taşıyabilir. Bununla beraber bilginin ifade edilmesi, zamanlaması, o durum için geçerliliği veya sunulanlar için o zamanki yararlılığı yine farklı bağlamlarda önem taşır. Bunun gibi bulunan zaman için daha baskın olan hatta belki daha geçeli olan bilginin haklı kör gücü tarafından da görünürlülüğü zorluk içerebilir.

Yazının bu kısmında yenilikler için; yeni cihaz, yeni kavram, yeni kuram, yeni yöntem, yeni makine veya yeni bakış kelimeleri yerine “bilgi” kelimesi kullanılacaktır.

Bir yeniliğin bilgi olarak kavranabilmesi için temel bazı geçerlilikler mevcuttur. “Yeni Bilgi” olması için

1.       Bilginin farkedilebilmesi

2.       Bilginin daha önceden ilan edilmemiş olması

3.       Bilginin geçerli olduğu yer veya zaman içerisinde değerlendirilebilmiş olması.

4.       Bilgiye, üreten tarafından inanılması

5.       Bilginin, sunulanlar tarafından inanılır olamsı

6.       Bilginin olumsuz yanları da olabileceğinin kabul edilmesi. Bilginin olumlu yanlar barındırması

7.       Bilginin, karşı tarafındakiler için en azından “kabul edilebilir” olabilmesi

8.       Bilginin otorite tarafından en azından “kabul edilebilir” olması

9.       Bilginin daha önceden bulunan bir bilgi olmaması

10.   Bilginin daha gelecekteki bir hedeften önce en azından öngörülebilir bir gelecek için, mümkünse bugün için anlam ifade edebilmesi

11.   Bilgi daha önceki verilerle, en azından bir bağlamda, desteklenebilir olmalıdır

12.   Bilginin gösterilebilir olması

 

Bu 8 madde temel olarak aşağıdaki 3 madde çerçevesinde değerlendirmek mümkündür

1.        

2.       Bilginin zamanlaması ( dünde kalmadan, yalnızca uzak yarın farkedilen ihtiyaca sınırlanmadan)

3.       Bilginin savunulması,(  savunucularının olması)

4.       Bilginin Kabul edilmesi (toplum ve otoriteler tarafından en azından “kabul edilebilir” olması)

 

Tüm bu bağlamlar düşünüldüğünde sektörler ve bilmler arası entegrasyon ile , diğer bilim dalındaki bir ilerlemenin hedef bilimsel alanta bir ilerleme katetme şansı oldukça yüksek görülebilir. Çünkü diğer daldaki ilerleme , inanılma-zamanlama-kabul edilme açısından iyi bir seviyededir. Bununla birlikte bilimsel düşünme yöntemleri benzer olabilir. Kendine özgü ilhamları ile yaratıcı fırsatlar sunabilir.

 

Bununla birlikte gerçek bir gözlem-deney-ilham odaklı bilgi üretimi oldukça zor gözükmektedir. Hatta “sektörler arası ilham” ışığında bile şans olarak değerlendirilebilir.

Öncelikli işi düşünmek olan bilgi üreticisi yeterince güçlü olma fırsatından uzak olacaktır. Yeterince güçlü olması durumunda, gücün korunumu kaygıları nedeni ile dirençlerle karşılaşacaktır. Hali hazırdaki normları sürdüren literatürden farklı olması gerekirken, tam da bu farklılık kabul maddesi için zorluk yaratacaktır. Kabul edilen ve halihazırdaki ana akım otorite ve toplumsal işleyiş ile uyumlu üretim ise yeni bilgi olmayacaktır.

Bununla birlikte aslında gerçek bilgi her zaman en göz önünde olandır. Yeterince mükemmel bilgi, Yeterince yaygın gözlemlenebilendir. Böyle bakıldığında kolay gözüken şey aslında otorite ve toplumsal kabul için başgösteren “olanı korumak” kaygısından yine zor olabilmektedir.

Yeni bilgi üretecek, ilham güç ve kabul ve tabi ki şans dileği ile .

Dr Alişan Burak Yaşar

 

14.3.17

 

 

Additional information